17-Nov-2020

ସାମ୍ବାଦିକ, ବ୍ୟଙ୍ଗ-ଚିତ୍ରକର ବା କାର୍ଟୁନିସ୍‌ଟ ଓ ରାଜନୈତିକ ସକ୍ରିୟତାବାଦୀ ବାଲ କେଶବ ଠାକରେ(ଜନ୍ମ: ୨୩ ଜାନୁଆରି ୧୯୨୬; ମୃତ୍ୟୁ: ୧୭ ନଭେମ୍ବର୍‌ ୨୦୧୨), ‘ହିନ୍ଦୁ ହୃଦୟ ସମ୍ରାଟ୍‌’, ବାଲ ଠାକରେ ତଥା ବାଲାସାହେବ ଠାକରେ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା। ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ସକ୍ରିୟ ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ, ମରାଠୀ-ସମର୍ଥକ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ‘ଶିବ ସେନା’ର ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା। ବମ୍ବେରୁ ପ୍ରକାଶିତ ଦୈନିକ ଇଂଲିସ୍‌ ଖବରକାଗଜ ‘ଦ ଫ୍ରି ପ୍ରେସ୍‌ ଜର୍ନାଲ୍‌’ର ବ୍ୟଙ୍ଗ-ଚିତ୍ରକର ଭାବେ ତାଙ୍କର କର୍ମମୟ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ, ୧୯୬୦ରେ ସେ ଚାକିରି ଛାଡ଼ି ନିଜର ସାପ୍ତାହିକ ରାଜନୈତିକ ପତ୍ରିକା ‘ମାର୍ମିକ’ର ପ୍ରକାଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା କେଶବ ସୀତାରାମ ଠାକରେ ‘ସଂଯୁକ୍ତ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ’(ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଗଠନ ପାଇଁ ହୋଇଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନ)ର ମୁଖ୍ୟ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲେ। ବାଲ ଠାକରେ, ପିତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଆଦର୍ଶ ଦ୍ବାରା ପ୍ରଭାବିତ ଥିଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ ବମ୍ବେରେ ଅଣ-ମରାଠାଙ୍କ କ୍ରମବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଭାବକୁ ନିଜ ପତ୍ରିକା ମାଧ୍ୟମରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ୧୯୬୬ରେ ‘ଶିବ ସେନା’ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥି‌ଲେ। ଏହି ଦଳର ସାଂଗଠନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ବମ୍ବେରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ କ୍ରମଶଃ ସାରା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ବ୍ୟାପିଥିଲା। ଦଳରେ ତାଙ୍କର ଅଖଣ୍ଡ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା। ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ସହ ଅସ୍ଥାୟୀ ମେଣ୍ଟ କରି ସେ ‘ଶିବ ସେନା’କୁ ମଜଭୁତ କରିବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଦଳର ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ମରାଠୀ ଭାଷାରେ ‘ସାମନା’ ଖବରକାଗଜର ପ୍ରକାଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ୧୯୯୨-୯୩ର ସାଂପ୍ରଦାୟିକ ଦଙ୍ଗା ବେଳେ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହିଂସାକୁ ସେ ଉସକାଇ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଥିଲେ। ତାହା ପରେ ‘ଶିବ ସେନା’ ହିନ୍ଦୁତ୍ବବାଦୀ ଦଳରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୯୯ରେ ଭାରତର ‘ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ’ ଛଅ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଠାକରେଙ୍କ ମତଦାନ ଅଧିକାର ଉପରେ ନିଷେଧାଦେଶ ଜାରି କରିଥିଲେ। ସେ, ହିଟ୍‌ଲର୍‌ ଓ ବିନାୟକ ଦାମୋଦର ସାୱରକରଙ୍କର ପ୍ରଶଂସକ ଥିଲେ। ଜାତି ଭିତ୍ତିକ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ସଂରକ୍ଷଣକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିଲେ। ପରଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ‘ମାର୍ମିକ’ ଓ ‘ସାମନା’ ସହ ସଂପୃକ୍ତ ଥିଲେ। ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଶିବଜୀ ପାର୍କ‌୍ରେ ଥରେ ଭାଷଣ ଦେଉଥିବେ। ତାହା ଶୁଣିବା ପାଇଁ ଲୋକେ ସ୍ବତଃସ୍ଫୂର୍ତ୍ତ ଭାବେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଆସୁଥିଲେ। ଲେଖକ ସଲମାନ ରସଦୀ ନିଜର ଉପନ୍ୟାସ ‘ଦ ମୁର୍‌ସ ଲାସ୍‌ଟ ସାଇ’ରେ ‘ରମନ ଫିଲ୍‌ଡିଂ’ ନାମକ ଚରିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଠାକରେଙ୍କୁ ବ୍ୟଙ୍ଗ କରିଛନ୍ତି। ରାମ ଗୋପାଲ ବର୍ମା, ତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ‘ସରକାର’ ଫିଲ୍ମ ବନାଇଥିଲେ।