26-Nov-2025

ସମ୍ବିଧାନ : ଏକ ଶିକ୍ଷିତ ସମାଜର ଆଲୋକ 
ଡ. ଭୀମ ରାଓ ରାମଜୀ ଆମ୍ବେଦକର ୧୪ଏପ୍ରିଲ ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ମୌହ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ | ସେ ଯେହେତୁ ଦଳିତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ତେଣୁ ଅନେକ ସମସ୍ୟାକୁ ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡିଥିଲା | ଯେପରିକି ଅସ୍ପୃଶତା, ଜାତି ଆଧାରିତ ଅନ୍ୟାୟ ତଥା ଅସମନତା | ଏହିପରି ସମସ୍ୟାକୁ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ, ଦୃଢ଼ତା ଓ଼ କିଛି ଦୟାଶୀଳ ଶିକ୍ଷକ ଙ୍କ ସହାୟତା ଦ୍ଵାରା ପରାସ୍ତ କରି ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିପାରିଥିଲେ | ତାଙ୍କର ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର, ସମାଜଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଆଇନରେ ବିଚକ୍ଷଣ ଦୁରଦୃଷ୍ଟି ଥିଲା |  ସେ ଥିଲେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ | ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା ରିଜର୍ବ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ (RBI) ସ୍ଥାପନରେ ଗୁରୁତ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା | ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ କରିବାରେ ତାଙ୍କର ଅନୁନ୍ୟ ଭୂମିକା | ତେଣୁ ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ଜନକ ଭାବରେ ସେ ପରିଚିତ ଅଟନ୍ତି | ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ବିଶ୍ୱ ର ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ଲିଖିତ ସମ୍ବିଧାନ | ଏହି ସମ୍ବିଧାନ ତିଆରି କରିବାକୁ ଦୀର୍ଘ ୨ ବର୍ଷ ୧୧ ମାସ ଓ ୧୮ ଦିନର ପରିଶ୍ରମ, ଦୃଢ଼ ମନଭାବ ତଥା ନିରନ୍ତର ଚେଷ୍ଟା ଆବଶ୍ୟକ ପଡିଥିଲା | ଏହା ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୯ ରେ ଗୃହୀତ ହୋଇ ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ ରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଥିଲା |
         ୧୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୬
 ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଭାରତକୁ ତିନି ଜଣିଆ କ୍ୟାବିନେଟ ମିଶନ ପଠାଇଥିଲେ | ଏହି ମିଶନ ର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ କରିବା |  ତେଣୁ ୯ ଡ଼ିସେମ୍ବର ୧୯୪୬ ପ୍ରଥମ ସଭା ବସିଥିଲା | ଏହି ସଭା ନିଉ ଦିଲ୍ଲୀ ରେ ଥିବା ସମ୍ବିଧାନ ହଲ ଠାରେ ସୋମବାର ଦିବା ୧୧ ଟାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା | ଏହି ସଭାର ସଭାପତି ଦାୟିତ୍ୱ ସଚ୍ଚିତାନନ୍ଦ ସିହ୍ନା ଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଯାହା କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ଥିଲା | ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ଵାରା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ସଭାପତି ପଦର ଅଧିକାରୀ ହୋଇଥିଲେ | ଏହି ସମ୍ବିଧାନ ସଭାରେ ମୋଟ ୨୯୬ ଜଣ ସଦସ୍ୟ କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ୨୦୭ଜନ ସଦସ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ପାରିଥିଲେ |  ଅନ୍ୟ ୮୬ ସଦସ୍ୟ ସଭାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ନାହିଁ କାରଣ ସେମାନେ ସମ୍ବିଧାନ ତିଆରି ପ୍ରସଙ୍ଗ କୁ ବିରୋଧ କରୁଥିଲେ |  ଡ. ବି.ଆର ଆମ୍ବେଦକର ପ୍ରଥମେ ବମ୍ବେ ପକ୍ଷ ରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହେବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲେ | ସେ ବେଙ୍ଗଳ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ଏହି ସଭାରେ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥିଲେ | 
             ଡ. ବି. ଆର. ଆମ୍ବେଦକର ଥିଲେ ସାମାଜିକ ଅସମାନତ, ଛୁଆଛୁତ, ଭେଦଭାବର ନିରନ୍ତର ପ୍ରତିବାଦୀ |  କାରଣ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତରେ ଅସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଶର ପ୍ରଗତିରେ କେବଳ ବାଧା ପ୍ରାପ୍ତ ହିଁ କରିଥାଏ | ତେଣୁକରି ଭାରତର ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା, ସମାନତା, ଓ ଭାଇଚାରାର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଏକ ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିରଖିବା ପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନ ରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ଦେଇଥିଲେ |  ସ୍ୱାଧୀନତା, ସମାନତା, ଭାଇଚାରା ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଜଡିତ ଅଟେ | 
ଆଜିର ସମାଜରେ ସମ୍ବିଧାନର ସଚେତନତା ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ର ବିଷୟ ଅଟେ | ସେଥିପାଇଁ ୨୬ ନଭେମ୍ବରକୁ ୨୦୧୫ ମସିହାଠାରୁ “ ସମ୍ବିଧାନ ଦିବସ “ ରୂପେ ପାଳନ କରାଯାଉଅଛି | ଶିକ୍ଷା ହିଁ ସଚେତନତାର ଉଚିତ ମାର୍ଗ ଅଟେ | ସମାଜରେ ଦଳିତ ଓ ଗରିବ ଲୋକମାନେ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଥିଲେ କିନ୍ତ ସମ୍ବିଧାନ ର ଧାରା ୨୧ ଅନୁଯାଇ ସମସ୍ତେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି ପାରିଥିଲେ | ଯଦିଓ ସମ୍ବିଧାନ ଅନ୍ୟାୟ ରୁ ନ୍ୟାୟ, ଅଶିକ୍ଷିତ ରୁ ଶିକ୍ଷିତ, ଅନ୍ଧାରରୁ ଆଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରିବାର ମାର୍ଗ ଦର୍ଶନ କରେ ଏବେ ବି ଲୋକମାନେ ଏହି ସବୁରୁ ବଞ୍ଚିତ ରହୁଛନ୍ତି |  ଆମେ ଆମ୍ବେଦକର ଦେଖି ଥିବା ସମାନତା, ନ୍ୟାୟ, ଭାଇଚାରା ର ସମାଜ ଗଠନ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶୃତି ନେବା ଆବଶ୍ୟକ | ତେଣୁ କୁହାଯାଇଛି, “ ସମ୍ବିଧାନ ଆମକୁ ଅଧିକାର ଦିଏ, ଶିକ୍ଷା ଆମକୁ ସେହି ଅଧିକାରର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝାଏ” |

Tribikram sunani Mob 8260751439

TGT ARTS teacher                                         Dr katju higher  Secondary school,                     Bhela