17-Aug-2026

ଜାଇକା ଓ ନିପ୍ପନ କୋଏଇର ସହଯୋଗରେ ସ୍ମାର୍ଟ ଜଳସେଚନ ଉପରେ ଅଭିଜ୍ଞତା ବିନିମୟ

ଭୁବନେଶ୍ୱର(ମୁରଲୀଧର ମିଶ୍ର): ରାଜ୍ୟର ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ଦକ୍ଷ, ଉତ୍ତରଦାୟୀ ଓ ଚାଷୀକୈନ୍ଦ୍ରିକ କରିବା ସହ ଜଳର ସୁବିନିଯୋଗ ପାଇଁ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଓ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ପରିଚାଳନା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ଜଳ ସମ୍ପଦ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ‘ସ୍ମାର୍ଟ ଜଳସେଚନ ଓ ଚାହିଦାଭିତ୍ତିକ ଜଳ ପରିଚାଳନା—ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ନବସୃଜନ ଓ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରୟୋଗର ପଥ’ ଶୀର୍ଷକରେ ଏକଦିନିଆ କର୍ମଶାଳା ଲୋକସେବା ଭବନସ୍ଥିତ କନଭେନସନ ସେଣ୍ଟରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି। ଜଳ ସମ୍ପଦ ବିଭାଗର ପ୍ରମୁଖ ଶାସନ ସଚିବ ଶ୍ରୀମତୀ ଶୁଭା ଶର୍ମାଙ୍କ ସମେତ ବିଭାଗର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଦିଲ୍ଲୀପ କୁମାର ରାଉତ, ପୁନଃସ୍ଥାପନ ଏବଂ ପୁନର୍ବାସ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ରୀ ଅଶୋକ କୁମାର ବେହେରା ,ଜାପାନ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସହଯୋଗ ସଂସ୍ଥା (ଯାଇକା) ଇଣ୍ଡିଆର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧି ଶ୍ରୀ ତାକେଉଚି ତାକୁରୋ ଏବଂ ନିପ୍ପନ କୋଇ ଇଣ୍ଡିଆର ପରିଚାଳନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡଃ ଜି. ସମ୍ପତ କୁମାର ମଧ୍ୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏହାସହ ବିଭାଗର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯନ୍ତ୍ରୀ-ତଥା-ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଚିବ ଶ୍ରୀ ବିଘ୍ନରାଜ ପୁରୋହିତ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯନ୍ତ୍ରୀ, ଯୋଜନା ଓ ନକ୍ସା ଶ୍ରୀ ସୁଶୀଲ କୁମାର ବେହେରା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯନ୍ତ୍ରୀ-ତଥା-ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଚିବ- ଶ୍ରୀ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ରଥ, ଅତିରିକ୍ତ ଶାସନ ସଚିବ ଶ୍ରୀ ସୁବ୍ରତ କୁମାର ନାୟକ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

ଜାପାନ, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଓ ଟୋକିଓର ଜଳ ପରିଚାଳନା ଅଭିଜ୍ଞତା ଉପସ୍ଥାପିତ

 ଓଡ଼ିଶା, ହିମାଚଳ, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଓ ରାଜସ୍ଥାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଳସେଚନ ପଦ୍ଧତି ଉପରେ ଆଲୋଚନା   

ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ବଦଳୁଥିବା ବର୍ଷାର ଢାଞ୍ଚା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଳର ବଢ଼ୁଥିବା ଚାହିଦା ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଜଳସେଚନ କ୍ଷେତ୍ରରେ କେବଳ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୃଷ୍ଟି ନୁହେଁ, ବରଂ ଜଳର ଦକ୍ଷ ବ୍ୟବହାର, ବାସ୍ତବ ସମୟର ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି, ଉନ୍ନତ ଜଳସେଚନ ସେବା ଏବଂ ଚାଷୀଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଜଳ ପରିଚାଳନା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଓଡ଼ିଶାର ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଡିଜିଟାଲ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ନବସୃଜନ ଓ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ପଦ୍ଧତିର ସମନ୍ୱୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଉପରେ କର୍ମଶାଳାରେ ବିଚାରବିମର୍ଶ କରାଯାଇଥିଲା।

କର୍ମଶାଳାର ଉଦ୍‌ଘାଟନୀ ଅଧିବେଶନରେ, ଶ୍ରୀମତୀ ଶର୍ମା ତାଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣରେ ଜଳସେଚନର ସୁଫଳକୁ କେବଳ ଜମିରେ ପାଣି ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ସୀମିତ ନରଖି ଫସଲ ବିବିଧୀକରଣ, କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ଓ ଚାଷୀଙ୍କ ଜୀବିକା ସହ ଯୋଡ଼ିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ସେହିପରି ଜାଇକା ସହାୟତାପ୍ରାପ୍ତ ରେଙ୍ଗାଲି ଜଳସେଚନ ପ୍ରକଳ୍ପର ପ୍ରାକ୍ତନ ମୁଖ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରସାଦ ସାହୁଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ୱାଗତ ଭାଷଣ ଓ କର୍ମଶାଳାର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା। ଭାରତସ୍ଥିତ ଜାଇକାର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧି ଶ୍ରୀ ତାକେଉଚି ତାକୁରୋ ଏବଂ ନିପ୍ପନ କୋଇ ଇଣ୍ଡିଆର ପରିଚାଳନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡଃ. ଜି ସମ୍ପଦ କୁମାର  ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ରଖିଥିଲେ। 

କର୍ମଶାଳାର ବୈଷୟିକ ଅଧିବେଶନଗୁଡ଼ିକରେ ଓଡ଼ିଶା, ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ଓଆଇଆଇପିସିଆରଏ ଉପରେ ଜଳବାୟୁ-ସହନଶୀଳ ଜଳସେଚନ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳସେଚନ ଟାଙ୍କ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଚାଷୀକୈନ୍ଦ୍ରିକ ଜଳ ପରିଚାଳନା ସହ ଟାଙ୍କ୍ ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ପାଣି ପଞ୍ଚାୟତ, ଜଳବାୟୁ-ସହନଶୀଳ କୃଷି, ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ ଓ ଜୀବିକାର ସମନ୍ୱୟ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରାଯାଇଥିଲା।

ଜାଇକା ପକ୍ଷରୁ ଭାରତର କୃଷି ଓ ଜଳସେଚନ କ୍ଷେତ୍ରର ସାମଗ୍ରିକ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରତି ଏହାର ବିଭିନ୍ନମୁଖୀ ସହଯୋଗ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଭିଜ୍ଞତା ବିନିମୟ କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିସହ ଜାଇକା ସହାୟତାପ୍ରାପ୍ତ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଫସଲ ବିବିଧୀକରଣ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପ୍ରକଳ୍ପର ଅଭିଜ୍ଞତା ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ବୁନ୍ଦା ଜଳସେଚନ ଓ ଫସଲ ବିବିଧୀକରଣର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ରାଜସ୍ଥାନ ଜଳ କ୍ଷେତ୍ର ଜୀବିକା ଉନ୍ନୟନ ପ୍ରକଳ୍ପର ଅଭିଜ୍ଞତା ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା।

ଜାପାନ ଓ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ଜଳ ପରିଚାଳନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଡିଜିଟାଲ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଅଭିଜ୍ଞତା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ଜଳ ସମ୍ପଦର ନିରୀକ୍ଷଣ, ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣକୁ ଅଧିକ ଦକ୍ଷ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଉପରେ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ରଖିଥିଲେ। ଟୋକିଓର ଅଭିଜ୍ଞତା ଆଧାରରେ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ବନ୍ୟା ଓ ଜଳାଗମ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାରେ ସ୍ମାର୍ଟ ଜଳସେଚନ ଓ ଚାହିଦାଭିତ୍ତିକ ଜଳ ପରିଚାଳନାରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ସମନ୍ୱୟର ସମ୍ଭାବନା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିଚାରବିମର୍ଶ ହୋଇଥିଲା।
ଜଳସେଚନର ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ବାସ୍ତବ ସମୟର ତଥ୍ୟ, ଡିଜିଟାଲ ମଞ୍ଚ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ କର୍ମଶାଳାରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଚାଷୀଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ସହ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ ସମାଧାନକୁ ସମନ୍ୱିତ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।

ଏହି କର୍ମଶାଳାରେ ଜାଇକା ଇଣ୍ଡିଆର ଉନ୍ନୟନ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଶ୍ରୀ ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ପରମେଶ୍ୱରନ, ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଫସଲ ବିବିଧୀକରଣ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପ୍ରକଳ୍ପ-ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ପ୍ରକଳ୍ପ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡ. ସୁନୀଲ ଚୌହାନ, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟ ଜୀବିକା ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ସମିତିର ରାଜ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରିଚାଳକ ଶ୍ରୀ ଅରିନ୍ଦମ ମିଶ୍ର, ରାଜସ୍ଥାନ ଜଳ କ୍ଷେତ୍ର ଜୀବିକା ଉନ୍ନୟନ ପ୍ରକଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ର ଦୀକ୍ଷିତ, ନିପ୍ପନ କୋଇ ଇଣ୍ଡିଆର ବୈଷୟିକ ଓ ପ୍ରକଳ୍ପ ବିଭାଗର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ରୀ ତାକୁୟା ନାକାଗାୱା, ନିପ୍ପନ କୋଏଇ ଟୋକିଓର ଭିତ୍ତିଭୂମି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଡିଜିଟାଲ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଶେଷଜ୍ଞ ସୁଶ୍ରୀ ରିକୋ ସାକାତା ଏବଂ ନିପ୍ପନ କୋଇ ଇଣ୍ଡିଆର ମୁଖ୍ୟ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଅଧିକାରୀ ଶ୍ରୀ ମୁକୁଲ ସିଂହ ପ୍ରମୁଖ ବୈଷୟିକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ। ଏହାସହ କର୍ମଶାଳାରେ ଜଳ ସମ୍ପଦ ବିଭାଗର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ଓ କର୍ମଚାରୀ, ବିଭିନ୍ନ ଜଳସେଚନ ପ୍ରକଳ୍ପ ଓ ନଦୀ ଅବବାହିକା ସହ ଜଡ଼ିତ ଯନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସମେତ ଜାଇକା ଓ ନିପ୍ପନ କୋଇ ଇଣ୍ଡିଆର ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏହା ବ୍ଯତୀତ, କୃଷି ଓ କୃଷକ ସଶକ୍ତିକରଣ ବିଭାଗ, ଉଦ୍ୟାନ କୃଷି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ, ଏବଂ ଗୃହ ଓ ନଗର ଉନ୍ନୟନ ସମେତ ପ୍ରମୁଖ ବିଭାଗର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଆଇସିଏଆର(ICAR-IIWM), ଓୟୁଏଟି (OUAT), ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭୂତଳ ଜଳ ବୋର୍ଡ ଭଳି ସମ୍ମାନିତ ଅନୁଷ୍ଠାନର ବରିଷ୍ଠ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଏହି କର୍ମଶାଳାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି କର୍ମଶାଳା ସମୟରେ ଆଲୋଚନା ଏବଂ ଆଲୋଚନାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।